Ile można podarować dziecku bez podatku w 2026 roku?
W 2026 r. rodzic może przekazać dziecku pieniądze lub inny majątek bez podatku na dwa sposoby. Pierwszy to skorzystanie z kwoty wolnej dla I grupy podatkowej, która wynosi 36 120 zł od jednego darczyńcy. Drugi to pełne zwolnienie dla najbliższej rodziny, które może objąć również darowiznę przekraczającą ten limit, jeśli obdarowany dopełni wymaganych formalności.
Dziecko jest zstępnym, a więc należy do tzw. grupy zerowej. Oznacza to, że darowizna od rodzica może korzystać z preferencyjnego zwolnienia. Nie należy jednak utożsamiać braku podatku z brakiem obowiązków. Przy większej darowiźnie konieczne może być zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego i właściwe udokumentowanie przekazania pieniędzy.
Kwota 36 120 zł nie jest limitem pojedynczego przelewu ani sumą, którą można otrzymać od całej rodziny. Limit oblicza się osobno dla każdego darczyńcy, z uwzględnieniem wcześniejszych darowizn i innych nabyć od tej samej osoby w okresie pięciu lat, liczonym zgodnie z zasadami ustawy.
Jak obliczyć kwotę wolną od jednego rodzica?
Najpierw trzeba ustalić, kto przekazuje darowiznę. Następnie należy zsumować wartość obecnego nabycia z wcześniejszymi darowiznami i innymi nabyciami majątku od tego samego rodzica w odpowiednim okresie pięciu lat. Nie sumuje się automatycznie kwot otrzymanych od obojga rodziców, ponieważ każdy z nich jest odrębnym darczyńcą.
Przykładowo, jeśli rodzic przekazuje dziecku 20 000 zł, a wcześniej przekazał mu 10 000 zł w okresie uwzględnianym przy obliczaniu limitu, łączna wartość wynosi 30 000 zł. Nie przekracza ona kwoty wolnej 36 120 zł, więc co do zasady dziecko nie musi składać SD-Z2 z tytułu tych nabyć.
Jeśli suma darowizn od jednego rodzica wyniesie 40 000 zł, przekroczy kwotę wolną. Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności zapłaty podatku. Dziecko może skorzystać z pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny, o ile spełni warunki formalne. W szczególności przy darowiźnie pieniężnej trzeba udokumentować przekazanie środków w wymagany sposób oraz, gdy zgłoszenie jest wymagane, złożyć SD-Z2 w terminie.
Dla kontekstu kwota wolna wynosi 27 090 zł dla II grupy podatkowej i 5 733 zł dla III grupy. Darowizna od rodzica jest jednak rozpatrywana według zasad dotyczących I grupy oraz zwolnienia dla grupy zerowej.
Kiedy trzeba złożyć formularz SD-Z2?
Obowiązek zgłoszenia pojawia się, gdy wartość nabyć od danego rodzica przekracza kwotę wolną, a dziecko chce skorzystać z pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny. Formularz SD-Z2 składa obdarowany, czyli dziecko, do właściwego urzędu skarbowego. Sam fakt, że darczyńcą jest rodzic, nie zwalnia z tego obowiązku.
Termin na zgłoszenie wynosi sześć miesięcy. Jego początek zależy od okoliczności i sposobu dokonania darowizny, ponieważ liczy się go od powstania obowiązku podatkowego. W szczególnych sytuacjach, gdy obdarowany dowie się o nabyciu później, termin może być liczony od uzyskania tej informacji. W takim przypadku należy móc wykazać, kiedy dziecko dowiedziało się o darowiźnie.
Jeżeli suma nabyć od jednego rodzica nie przekracza 36 120 zł, SD-Z2 co do zasady nie jest wymagany. Gdy limit zostanie przekroczony, terminowe zgłoszenie jest istotnym warunkiem skorzystania z pełnego zwolnienia. Warto więc sprawdzić wcześniejsze nabycia, zanim upłynie sześć miesięcy, zamiast oceniać obowiązek wyłącznie na podstawie wysokości ostatniego przelewu.
Jak udokumentować darowiznę pieniężną?
Przy pieniądzach pełne zwolnienie wymaga udokumentowania przekazania środków na rachunek obdarowanego albo przekazem pocztowym. Bezpiecznym rozwiązaniem jest przelew z rachunku rodzica bezpośrednio na rachunek dziecka. Tytuł przelewu powinien jasno wskazywać, że chodzi o darowiznę, a potwierdzenie transakcji należy zachować.
Dokumentacja powinna pozwalać ustalić, kto był darczyńcą, kto otrzymał środki, jaka była ich kwota i kiedy nastąpiło przekazanie. Pomocne może być zachowanie umowy lub oświadczenia dotyczącego darowizny oraz potwierdzenia przelewu. Dokumenty powinny być ze sobą spójne i umożliwiać powiązanie konkretnej wpłaty z konkretnym nabyciem.
Przekazanie gotówki może nie spełnić warunku dokumentowania wymaganego do pełnego zwolnienia. Jeśli wartość nabyć przekracza kwotę wolną, samo oświadczenie o otrzymaniu pieniędzy może nie wystarczyć. Przed przekazaniem większej sumy warto ustalić sposób płatności i zachować dowody, które potwierdzą przepływ środków.
Co grozi za niedopełnienie formalności?
Jeśli dziecko nie złoży SD-Z2 w wymaganym terminie albo nie udokumentuje darowizny pieniężnej zgodnie z wymaganiami, może utracić prawo do pełnego zwolnienia. Wówczas nabycie może podlegać zasadom ogólnym, a urząd skarbowy może ustalić należny podatek. W określonych przypadkach ujawnienia niezgłoszonego majątku dopiero podczas kontroli może mieć zastosowanie 20-procentowa stawka sankcyjna.
Dlatego warto oddzielić dwie sytuacje: darowiznę mieszczącą się w kwocie wolnej oraz darowiznę objętą pełnym zwolnieniem dla najbliższej rodziny. W pierwszym przypadku, przy nieprzekroczeniu limitu od danego rodzica, zgłoszenie co do zasady nie jest potrzebne. W drugim brak podatku zależy od spełnienia formalności, w tym zgłoszenia i udokumentowania pieniędzy.
W 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn z datą 16 czerwca. Nie należy jednak zakładać, że sama nowelizacja zmieniła standardowe limity lub zasady zwolnienia przy darowiźnie rodzic, dziecko. Przy ocenie konkretnego przypadku warto sprawdzić, czy przepisy przejściowe mają do niego zastosowanie, zwłaszcza gdy darowizna lub obowiązek zgłoszenia przypada na okres objęty zmianami.
Przed przekazaniem większej kwoty najlepiej ustalić darczyńcę, sprawdzić wcześniejsze nabycia od tej osoby, wybrać udokumentowany sposób płatności i ocenić, czy trzeba złożyć SD-Z2. W razie nietypowej sytuacji, na przykład darowizny dokonanej w kilku etapach albo wątpliwości co do terminu, warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym lub urzędem skarbowym.
Źródła
- https://podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/ulgi-i-zwolnienia
- https://podatki-arch.mf.gov.pl/pcc-sd/abc-sd/ulgi-i-zwolnienia-sd/zwolnienie-dla-najblizszej-rodziny-sd/
- https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/spadki-darowizny/6466478,podatek-od-darowizny-w-2026-r-kto-jest-zwolniony-a-kto-musi-placic-gotowka-przelew-nieruchomosci-zgloszenie-do-urzedu-skarbowego-terminy-i-przepisy.html
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.Nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000775
- https://www.gov.pl/web/gov/zglos-otrzymanie-majatku-ze-spadku-lub-darowizny-formularz-podatkowy-sd-z2