Czy rodzic może podarować dziecku dowolną kwotę?
W Polsce nie obowiązuje maksymalna kwota darowizny od rodzica. Można przekazać dziecku zarówno niewielką sumę, jak i majątek o dużej wartości. Przekroczenie kwoty wolnej nie oznacza automatycznie, że od całej darowizny trzeba zapłacić podatek. Istotne są zasady zwolnienia dla najbliższej rodziny oraz dopełnienie wymaganych formalności.
Rodzic i dziecko należą do tzw. grupy zerowej, objętej szczególnym zwolnieniem z podatku od spadków i darowizn. Nie należy utożsamiać go z kwotą wolną dla I grupy podatkowej. Kwota 36 120 zł ma znaczenie przy ustalaniu, czy trzeba zgłosić nabycie, ale darowizna od rodzica może być zwolniona w całości także wtedy, gdy jest wyższa. Warunkiem jest spełnienie wymogów dotyczących zgłoszenia, a w przypadku pieniędzy również udokumentowania ich przekazania.
Opisane zasady dotyczą podatku od spadków i darowizn. Nie należy utożsamiać ich z podatkiem dochodowym PIT ani zakładać, że brak podatku zawsze oznacza brak formalności.
Jak działa kwota wolna 36 120 zł?
Kwota wolna dla I grupy podatkowej wynosi 36 120 zł. W 2026 r. nie uległa zmianie. Dla porównania kwota wolna wynosi 27 090 zł w II grupie i 5 733 zł w III grupie. Kwoty te nie są maksymalnymi limitami darowizn, lecz progami istotnymi przy rozliczaniu podatku.
Przy obliczaniu progu sumuje się nabycia od tej samej osoby z roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz z pięciu poprzednich lat. Oznacza to, że kilku mniejszych darowizn nie zawsze można oceniać osobno. Jeśli ich łączna wartość od jednego rodzica przekroczy 36 120 zł w ustawowym okresie, trzeba uwzględnić obowiązek zgłoszenia, by skorzystać z pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny.
Każdego rodzica rozpatruje się oddzielnie. Darowizny od matki i ojca nie są nabyciami od tej samej osoby, więc kwoty otrzymane od każdego z nich należy sumować osobno. Warto prowadzić prostą ewidencję dat i wartości darowizn, zwłaszcza jeśli pieniądze są przekazywane regularnie lub w ratach.
Kiedy trzeba złożyć formularz SD-Z2?
Darowiznę zgłasza obdarowany, czyli dziecko, a nie rodzic. Służy do tego formularz SD-Z2, który należy złożyć w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego, zazwyczaj od otrzymania darowizny. Formularz można przekazać papierowo lub elektronicznie.
Jeśli łączna wartość nabyć od danego rodzica w ustawowym okresie nie przekracza 36 120 zł, co do zasady nie trzeba składać SD-Z2. Po przekroczeniu tego progu zgłoszenie jest potrzebne, aby skorzystać z pełnego zwolnienia. Samo sporządzenie umowy darowizny nie zastępuje formularza ani nie przedłuża terminu.
Przy darowiznach przekazywanych w ratach należy pilnować terminu dla każdej części. Każdą otrzymaną kwotę trzeba zgłosić odrębnie w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania, gdy powstaje obowiązek zgłoszenia. Zapisanie dat i kwot wpłat ułatwia ustalenie, kiedy upływa termin i jaka jest łączna wartość darowizn od danego rodzica.
Jak udokumentować darowiznę pieniężną?
Jeśli darowizna pieniężna przekracza próg 36 120 zł i dziecko chce skorzystać ze zwolnienia, przekazanie środków musi być odpowiednio udokumentowane. Pieniądze powinny trafić na rachunek obdarowanego w banku lub SKOK albo zostać przekazane przekazem pocztowym. Najprościej wykazać przepływ, gdy rodzic wykonuje przelew bezpośrednio na konto dziecka.
Przekazanie gotówki do ręki może utrudnić skorzystanie ze zwolnienia po przekroczeniu progu, ponieważ nie zapewnia wymaganego dowodu przekazania środków. Bezpieczniej wybrać przelew lub przekaz pocztowy i zachować potwierdzenie. Do SD-Z2 co do zasady nie trzeba dołączać dokumentów, ale warto przechowywać dowód wpłaty oraz umowę, jeśli została sporządzona.
Przykład: ojciec przelewa dziecku 80 000 zł. Jeśli dziecko zgłosi darowiznę na SD-Z2 w terminie i zachowa potwierdzenie przelewu, może skorzystać z pełnego zwolnienia i nie zapłacić podatku. Wysokość darowizny przekracza kwotę wolną, ale sama w sobie nie wyklucza zwolnienia.
Jeśli rodzic przekazuje kilka mniejszych kwot, trzeba zsumować nabycia od tego rodzica w odpowiednim okresie. Po przekroczeniu 36 120 zł nie należy traktować każdej wpłaty tak, jakby nie miała związku z poprzednimi. Trzeba sprawdzić obowiązek zgłoszenia i dochować warunków zwolnienia.
Co w przypadku nieruchomości lub niedopełnienia formalności?
Darowizna nieruchomości wymaga aktu notarialnego. W takim przypadku notariusz dokonuje wymaganych czynności podatkowych, dlatego obdarowany typowo nie składa samodzielnie SD-Z2. Warto jednak upewnić się, że formalności związane z konkretną czynnością zostały prawidłowo przeprowadzone.
Jeśli termin zgłoszenia minie albo pieniądze nie zostaną przekazane w wymagany sposób, zwolnienie może zostać utracone, a darowizna może podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Skutki zależą od okoliczności, dlatego w razie uchybienia warto szybko skonsultować się z doradcą podatkowym lub urzędem skarbowym.
Najważniejsze jest rozróżnienie dwóch kwestii: nie ma maksymalnego limitu darowizny od rodzica, ale po przekroczeniu 36 120 zł od jednego darczyńcy w okresie sumowania trzeba zadbać o zgłoszenie i, przy pieniądzach, dowód przekazania. Dzięki temu nawet wysoka darowizna może korzystać z pełnego zwolnienia z podatku.
Źródła
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-od-spadkow-i-darowizn-16791314
- https://www.gazetaprawna.pl/twoje-prawo/spadki-i-darowizny/artykuly/11246109,spadki-i-darowizny-2026-i-2027---ile-wynosi-podatek-kto-i-kiedy-go-za.html
- https://gospodarka.dziennik.pl/podatki/artykuly/11248172,darowizna-bez-podatku-w-20262027-r-wazny-jest-jeden-szczegol.html
- https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/spadki-darowizny/6466478,podatek-od-darowizny-w-2026-r-kto-jest-zwolniony-a-kto-musi-placic-gotowka-przelew-nieruchomosci-zgloszenie-do-urzedu-skarbowego-terminy-i-przepisy.html
- https://podatki.gov.pl/poradniki-i-informatory/nabycie-spadku-lub-darowizny-w-najblizszej-rodzinie-zwolnienie-od-podatku-sd